خشخاش با آب گشنيز تر ضماد نمايند و آب برگ كاهو و آب برگ گل هميشه بهار نيز نافع است . و ماليدن قرص مبارك كه در رمد مذكور شد با گلاب نيز بسيار نافع است . و بعد از سكون وجع و ورم ، بزرك و اكليل الملك ، تخم خطمى ، آرد جو ضماد نمايند يا آرد جو با آب گشنيز ضماد نمايند تا بالكلية رفع مرض شود . و اگر سبب ماده صفرا باشد ، علامتش شدت وجع است با سوزش و التهاب و قلت ورم و ساير علامات غلبه صفرا ، چنان‌كه در صداع صفراوى مذكور شد . و كم مىباشد كه ماده مفاصل از صفراى صرف باشد بلكه از خون مخلوط به صفرا باشد و لهذا در اين نوع نيز احتياج به فصد هست ؛ ليكن خون را كمتر از نوع اول بايد گرفت و در ابتدا يك فصد از جانب وجع كافى است و ساير معالجات به نهجى است كه در دموى مذكور شد . و اگر سبب ماده بلغم باشد اكثر اين است كه به مخالطه صفرا باشد ، زيرا كه بلغم به اعتبار غلظت و برودتى كه دارد بدون صفرا نفوذ در مفاصل نمىكند ؛ لهذا مفاصل بلغمى نيز به مشاركت صفراست . بالجمله علامتش سفيدى رنگ و كمى وجع و احساس وجع در عمق و فقدان علامات غلبهء صفرا و خون و انتفاع به مسخنّات . علاجش خوردن منضجى است از : گاو زبان ، بيخ رازيانه ، اصل السوس ، پوست بيخ كاسنى از هريك ، دو مثقال ؛ ترنجبين ، ده مثقال ؛ تا سه روز ، روز چهارم سورنجان مصرى ، سنا مكى از هريك ، سه مثقال ؛ گل سرخ ، تربد از هر يك ، يك مثقال ؛ عنب الثعلب ، بوزيدان از هريك ، دو مثقال ؛ فلوس ، دو مثقال ؛ اضافهء منضج نمايند بنوشند . و اگر شب مسهل اطريفل صغير را سه مثقال با يك مثقال ايارج فيقرا فرو